Contact

Meer informatie over het programma Huren met Energie:

Eigen haard lanceert breed gedragen milieuvisie

Naast betaalbaar wonen is een gezonde woon-werkomgeving een belangrijke kerntaak van woningcorporatie Eigen Haard. Wonen en bouwen vormen namelijk ongeveer 30 procent van de Nederlandse CO2-uitstoot. In de nieuwe milieuvisie 2016-2020 beschrijft de corporatie daarom vijf duurzaamheidsambities die door de haarvaten van de hele organisatie voelbaar zijn. Een interview met Wybrand Pieksma, senior adviseur Strategie en Duurzaamheid.

“In onze nieuwe visie staan vijf hoofdthema’s beschreven”, vertelt Pieksma. “Van energiezuinig naar energieneutraal, zoveel mogelijk hergebruik van materialen, bewoners wonen milieubewust, samenwerken met duurzame partners en een milieubewuste organisatie. De invulling per thema is de verantwoordelijkheid van de hele organisatie. Het is de bedoeling dat de milieuvisie in de genen van onze medewerkers gaat zitten, waardoor we veel beter kunnen anticiperen op bijvoorbeeld de nieuwe normen voor energieneutraal bouwen die in 2021 van kracht gaan.”

Betaalbaar wonen

Eigen Haard wil haar eigen CO2-uitstoot reduceren, bijvoorbeeld door intensiever samen te werken met milieubewuste bedrijven en organisaties. Pieksma: “Tegelijkertijd willen we ook onze huurders helpen om hun energieverbruik te reduceren, bijvoorbeeld door voorlichting of de inzet van energiecoaches. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook goed voor de portemonnee van de huurder.” Dat laatste is belangrijk bij Eigen Haard, voor wie betaalbaar wonen de belangrijkste kerntaak is. “Dit betekent dat we geen milieumaatregelen toepassen die die ten koste gaan van onze huurders.”

Duurzaam slopen, bouwen en wonen

Dit neemt niet weg dat duurzaamheidscriteria zeer belangrijk zijn in de projecten van Eigen Haard. “Na diverse pilots en experimenten weten we bijvoorbeeld dat we in samenwerking met milieubewuste partners meer voor elkaar krijgen. Zo hebben we bij ons Co-Green-project Stadstuin Overtoom bewust gekeken wat er mogelijk is op het gebied van duurzaamheid binnen het beschikbare budget. Met het doel betaalbare, energiezuinige woningen te bouwen met lage maandlasten. Zo wordt een deel van de energie voor de bouw en bewoning duurzaam opgewekt op locatie. Meer dan 95 procent van het sloopmateriaal van de oude woningen wordt hergebruikt. Ook is gekeken op welke wijze afvalstromen, CO2-uitstoot en het aantal vervoersbewegingen bij de bouw kon worden beperkt. Hierin liep dit project ruim voor op de Amsterdamse duurzaamheidsrichtlijnen en werd daarmee de winnaar van de Groene Speld in 2012 en won het project de Zuiderkerkprijs in 2014. Met duurzaam slopen, bouwen en wonen als uitgangspunt blijkt dus veel meer mogelijk dan gedacht.”

Voorbeeldprojecten

Ook het renovatieproject ‘De Koningsvrouwen van Landlust’ in het Amsterdamse Bos en Lommer blinkt uit in het behalen van duurzaamheidsresultaten. In dit project werden bewoners nauw betrokken bij de renovatie en de energiedoelstellingen. Omdat het behoud van dit cultuurhistorisch erfgoed een belangrijke rol speelde, werd voor dit project een speciaal kozijntype ontwikkeld. “Was het behalen van energielabel B aanvankelijk de doelstelling, dankzij het toepassen van nieuwe technieken werd energielabel A bereikt. De daar opgedane kennis wordt meegenomen in de restauratie van Het Schip. Ook hier keken we wat we meer konden doen om het pand energiezuiniger te maken. Ook bij dit mooie rijksmonument komen we uit op een lage energie-index, vergelijkbaar met energielabel A.”

Voorwaardescheppend bouwen

“Hoe vaker we vergelijkbare projecten doen, des groter de leerervaringen”, zegt Pieksma vol overtuiging. “Zoals het verplaatsen van cv-installaties of ventilatiesystemen naar een centrale technische ruimte buiten de woningen. Dit maakt het onderhoud voor onze onderhoudsbedrijven gemakkelijker, ze staan niet meer voor een dichte deur. Ook zijn de systemen op termijn eenvoudiger verder te verduurzamen. Wat we nu al standaard doen is het op voorhand aanleggen van een elektriciteitsleiding van de meterkast naar het dak. Hierdoor zijn in de toekomst gemakkelijker zonnepanelen aan te sluiten. Bij Eigen Haard noemen we dit voorwaardescheppend bouwen: in het ontwerp alvast rekening houden met energiebesparende of duurzame maatregelen die wij of de bewoners in de toekomst willen treffen. Met andere woorden: we denken op voorhand al na over hoe we over tien of twintig jaar energiezuiniger kunnen wonen. En we geven ruimte om binnen bestaande budgetten creatieve oplossingen te bedenken.”

Kijken in andermans keuken

In het landelijke convenant Huursector is afgesproken dat vanaf 2020 alle huurwoningen van woningcorporaties gemiddeld energielabel B of beter hebben. “Of we dit als sector halen is zeer de vraag, daarom is het belangrijk om ook bij elkaar in de keuken te kijken en van elkaar te leren. Zo bezochten we laatst een nieuwbouwproject waar Energienota-nulwoningen in een paar dagen zijn gebouwd. Wij kijken dan of dit kopieerbaar is naar onze situatie.”

Experts en koplopers

Omdat Eigen Haard zich al vele jaren actief bezig houdt met duurzaam bouwen, beschikt de corporatie over interne experts en koplopers die hun kennis actief overbrengen en meedachten met de milieuvisie. Pieksma: “Naast expertmeetings, hebben we ook een enquête gehouden onder onze huurders en collega’s. We vroegen hen wat zij belangrijk vonden. Opvallend was dat de antwoorden op hoofdlijnen overeenkwamen. Ook organiseerden we themabijeenkomsten met bestuur en directie over de milieuvisie. Door de milieu-impact en onze invloed daarbij te bepalen, brachten we focus en prioritering aan in de thema’s. En uiteraard moet onze milieuvisie aansluiten op landelijk milieubeleid en het beleid van de gemeenten waar we werken. We onderhouden dan ook goede contacten met de beleidsmedewerkers van Aedes, de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties, andere corporaties en gemeenten.”

Breed gedragen visie

“Er ligt nu een breed gedragen visie. Anders dan in voorafgaande visies is de deze nu goed verwerkt in onze meerjarenbegroting en meer ingebed in onze organisatie. Er zijn diverse scenario’s doorgerekend. Door dit gedegen proces duurde het opstellen langer dan vooraf bedacht.

Ik ben er echt trots op dat het een gezamenlijk proces was en het niet van een enkeling afhankelijk was. De neuzen staan organisatiebreed dezelfde kant op. Vanaf de eerste penstreek moet een milieubewuste bedrijfsvoering bij iedereen tussen de oren zitten. Wat niet werkt is een beleidsplan forceren als je de organisatie tussentijds niet meeneemt. Omgekeerd werkt ook niet: enthousiaste mensen die van pilot naar pilot gaan, zonder die kennis te borgen in beleid. Beleid en uitvoering moet dan ook hand in hand gaan.”



Volg Huren met Energie op twitter