Contact

Meer informatie over het programma Huren met Energie:

Anouk Corèl

Anouk Corèl

Senior projectleider

06 83 17 14 95

Sleutels tot succes bij communicatie en participatie

12 april 2017

Op 16 maart organiseerde Huren met Energie een themabijeenkomst ‘huurdercommunicatie en participatie’. Een volle zaal boog zich over de vraag wanneer je het beste kan informeren, wanneer zeggenschap gewenst is en hoe je de juiste balans vindt.

Bewonersparticipatie

EnergieAmbassadeur Charlie Kock bijt de spits af met een theoretische schets van communicatie en bewonersparticipatie. Door alle prikkels die huurders tegenwoordig krijgen, wordt het voor woningcorporaties steeds moeilijker om bewoners te bereiken met hun boodschappen. Opvallen tussen alle prikkels is de kunst van goede communicatie. Hierbij kan je twee hoofdstrategieën onderscheiden: de ‘interruptie aanpak’ en de ‘permissie aanpak’. Met een interruptie aanpak stuur je de informatie uit op de manier en de momenten die voor jou het beste uitkomen, bijvoorbeeld via nieuwsbrieven die op gezette tijden worden verspreid. Hiermee stoor je de doelgroep, op vaak ongelegen momenten, met je boodschap. De interruptie aanpak kost relatief weinig tijd. Bij een permissie aanpak bouw je samen met je doelgroep een langdurige relatie op. Daarbij kun je op gelegen momenten boodschappen meegeven. Deze aanpak doet een groot beslag op middelen en tijd. Onder meer door de variatie in – en combinatie van middelen en technieken.

Participatieladder

Hoe zit het met de participatieladder? Wat is informeren en wat is zeggenschap delen? Wanneer is infomeren niet genoeg en moet je richting co-creatie? Het advies luidt: hoe ingewikkelder het project, hoe hoger op de participatie ladder. Bij ingewikkelde projecten heb je meer tijd nodig om uit te leggen wat er gaat gebeuren, waarom en welke gevolgen het heeft voor de huurder. Daarnaast blijkt dat bewoners met invloed hun woning beter waarderen en meer betrokken zijn.

Zonnig-Limburg

EnergieAmbassadeur Peter Hopmans deelde een praktijkvoorbeeld van het project ‘Zonnig-Limburg’. Dit is een samenwerkingsproject tussen de Limburgse corporaties met als doel om zonnepanelen op daken van huurders te plaatsen.

Hoe krijg en hou je 11 deelnemende corporaties ‘in een mandje’?
Zonnig-Limburg biedt de deelnemende corporaties veel vrijheidsgraden. Zo kan iedere corporatie zelf bepalen op welk wijze zij zonnepanelen aan de huurders willen aanbieden. Dit kan bijvoorbeeld vraag gestuurd (actief of passief), bij (energetische) projecten (optioneel of integraal) en/of bij mutatie. Op corporatieniveau kun je dit beschouwen als een wijze van participatie. Via het bieden van de vele vrijheidsgraden creëert Zonnig-Limburg de mogelijkheid om aan te sluiten bij de eigen identiteit van, in dit geval, de corporaties. Aansluiten bij je eigen identiteit biedt vertrouwen en is een belangrijke basis voor succes.

Belangrijke motivatie huurders is financieel rendement
Door de vele vrijheidsgraden is er niet ‘één gouden regel’ hoe het beste met de huurder te communiceren. In veel gevallen worden de zonnepanelen optioneel aangeboden. De huurder heeft dus de keuze: ja of nee te zeggen tegen het aanbod. Maar hoe overtuig je dan de huurder ervan dat deelname aan het project Zonnig-Limburg interessant is? Een belangrijke motivatie voor deelname is het financieel rendement wat de huurder vanaf dag één aan de zonnepanelen overhoudt. Gemiddeld is het netto voordeel 50% van de door de zonnepanelen opgewekte stroom. Is de opbrengst voor de huurder 100% dan is de bijdrage gemiddeld 50 en het netto voordeel voor de huurder dus 50. Maar zelfs dan zie je veel twijfels bij de huurders. Zij kregen opmerkingen als: ‘te mooi om waar te zijn’, ‘waarom zou de corporatie dit voor ons doen’ en ‘wat is het addertje onder het gras’.

Keukentafelgesprek meest effectief
Een goede communicatie over de voordelen is dus onontbeerlijk. En hoe intensiever de communicatie, hoe beter het resultaat. Om zorgen bij de huurder weg te nemen, is het ‘keukentafelgesprek’ het meest effectief. Vaak leeft ‘oud zeer’. Tijdens zo’n persoonlijk gesprek wordt dat pas zichtbaar en kan dan weggenomen worden. Vanzelfsprekend kost een ‘keukentafel’ gesprek veel tijd en energie. Wat dat betreft moet er altijd de juiste balans gevonden worden in het gewenste resultaat en de wijze en mate van communicatie. De vele vrijheidsgraden in het project maakte het voor iedere corporatie mogelijk een variant te kiezen die past bij de eigen identiteit en de eigen communicatie. De kennis over de communicatie wordt met elkaar gedeeld. Bijvoorbeeld door voorbeeldbrieven te delen en met elkaar af te stemmen. Het is niet vanzelfsprekend dat een goede brief bij de ene corporatie ook een juiste brief is voor een andere corporatie. Dit is weer afhankelijk van onder andere de relatie met de huurder en de corporatie en de ‘sociale identiteit’ van de groep huurders.

Huurders de beste ambassadeurs
Zonnig-Limburg zit inmiddels in het derde jaar van de uitvoering en hebben al ruim 2.000 huurders enthousiast gekregen. Het fenomeen ‘zwaan kleef aan’ begint inmiddels ook effect te sorteren. De huurder die goede ervaringen heeft met het project verteld dit verder aan medehuurders. De huurder zelf is tenslotte de beste energieambassadeur. Ook in de communicatie wordt hier vruchtbaar gebruik van gemaakt. Ervaringen met huurders komen uitgebreid aan de orde via de nieuwsbrieven van de corporaties en op de daarvoor ingerichte websites over Zonnig-Limburg.

Bewonersparticipatie Wonen Limburg

Tot slot namen Jessica Vossen (communicatiemedewerker Wonen Limburg) en Marcel Jagt (voorzitter Stichting Huurdersbelangen Zuid Limburg) ons mee. Al vanaf 2010 wordt de huurderorganisatie betrokken bij het vormen en bijstellen van energiebeleid. Hun stem hierin is belangrijk en heeft geleid tot veel draagvlak onder de huurders. Er is een Stuurgroep Energie ingericht die periodiek bij elkaar komt. In de stuurgroep houden de huurdersorganisatie en Wonen Limburg gezamenlijk de ervaringen tegen het licht en passen het beleid en processen hier zo nodig op aan. Naast de beleidsmatige inbreng is de stuurgroep ook betrokken bij de uitvoering van de energetische projecten. De huurdesorganisatie staat op de ‘zeepkist’ om de voordelen van de energieprojecten te verkondigen. En dit heeft een positief effect op het deelnamepercentage.

Uitvoering communicatie uitbesteden of niet
Als corporatie kun je ervoor kiezen om de communicatie zelf te doen of deze uit te besteden. Bij relatief eenvoudige energetische maatregelen kan de communicatie vaak het beste worden uitgevoerd door de aannemer zelf. Het is dan wel belangrijk om de vinger aan de pols te houden en als corporatie goed zichtbaar te zijn tijdens het project.

Hoe complexer de ingreep (niet alleen technisch maar ook sociaal), hoe zwaarder het beroep op de communicatie vanuit de eigen organisatie. De communicatie rondom Nul-op-de-Meter-projecten kan daarom het beste in eigen hand gehouden worden.

Lees meer

  • ‘It is all about communication’!
    Tijdens deze bijeenkomst kregen EnergieAmbassadeurs en andere betrokkenen de kans om het belang van communicatie en participatie te duiden. Door de complexiteit is er het nooit eenduidig. Een zeer handig hulpmiddel bij de communicatie vinden we de module (Toolkit Bestaande Bouw) ‘Bewonerscommunicatie bij duurzame woningverbetering’. Te bestellen bij Aneas.
  • Huurdersorganisaties zijn volwaardige gesprekspartner van Wonen Limburg
    (Interview met Marcel Jagt, vicevoorzitter van de Stichting Huurdersraad Wonen Limburg en voorzitter van Stichting Huurdersbelangen Zuid-Limburg)






Volg Huren met Energie op twitter