Contact

Meer informatie over het programma Huren met Energie:

Stap-voor-stap van Groen naar NOM

KleurrijkWonen ontwikkelde in samenwerking met EnergieAmbassadeur Peter Linders en andere partijen een strategie om van ‘Groen naar NOM’ te komen. “Werk samen, geef goede informatie en neem mensen stap voor stap mee. Beperk je tot hoofdlijnen en hou het zo simpel mogelijk, je kunt niet in je eentje de hele wereld veranderen” adviseert Niek Habraken, programmamanager verduurzaming bij KleurrijkWonen.

Jullie hebben afgelopen jaren veel gedaan in het kader van duurzaamheidsbeleid. Jullie zijn onder meer aan de slag gegaan met een onderzoek naar een strategie voor de verduurzaming van woningen met een groen label. Kun je meer vertellen over dat onderzoek en welke inzichten dit opleverde?
Er waren in 2015 meerdere redenen om samen met Huren met Energie, SBR en een aantal andere corporaties een onderzoek te starten. We wilden de mogelijkheden bekijken om woningen met een groen label te verduurzamen naar energieneutraal of Nul-op-de-meter/Energieprestatievergoeding (NOM/EPV) en CO2-neutraal. De belangrijkste reden om hiermee aan de slag te gaan heeft te maken met de opgave om de CO2-uitstoot te reduceren. Zoals bekend moeten alle corporaties in 2018 een routekaart opstellen waaruit blijkt hoe de betreffende woningvoorraad in 2050 CO2-neutraal wordt. Daarvoor zijn meerdere strategieën nodig, onder meer vanwege de differentiatie in woningportefeuilles. De analyse van de duurzaamheidsopgave naar CO2-neutraal leidde tot twee pijlers, waarop de strategie gebaseerd moet worden:

  1. de reductie van de energiebehoefte door isolatie en
  2. opwekken van duurzame energie door installaties.

Dus kort door de bocht samengevat zijn de variabelen ‘isoleren’ en ‘opwekking’. Door te variëren met ‘veel’ of ‘weinig’ isoleren en ‘veel’ of ‘weinig’ opwekken kunnen meerdere scenario’s opgesteld worden. Daarmee kan dan iedere routekaart samengesteld worden.

Innovatie ten aanzien van energie- en CO2-neutraal/verduurzaming is met name gericht op woningen met een slechte energetische kwaliteit, de zogenoemde ‘rode’ label woningen. Hierbij wordt vrijwel altijd uitgegaan van maximaal isoleren en maximaal opwekken (NOM/EPV). Doordat 85% van de woningvoorraad van KleurrijkWonen een groen label en dus een relatief goede energetische kwaliteit heeft, hebben wij juist behoefte aan scenario’s die uitgaan van ‘weinig’ isoleren en/of opwekking (en combinaties daarvan zoals bijvoorbeeld BENG). Behalve dat ze lagere investeringsniveaus hebben, sluiten deze scenario’s ook beter aan bij de toekomstige – en nu nog onbekende(!) – mogelijkheden om het aardgas uit te faseren. Immers, het energie-/CO2-neutraal maken van de gebouwde omgeving is een gedeelde verantwoordelijkheid van vastgoedeigenaren en energieleveranciers, die op enig moment voor 2050 alleen nog maar groene energie leveren.

Hoe zouden corporaties met elkaar moeten samenwerken, op de weg naar CO2-neutraal? En welke ondersteuning zou je daarvoor kunnen gebruiken?
Via Aedes, RVO, Huren met Energie, Platform31 bijvoorbeeld, wordt al veel kennis en informatie ontsloten en beschikbaar gemaakt. De coalitie Duurzaamheid van Aedes heeft tot een eerste opzet voor een routekaart geleid. Deze is door ons doorontwikkeld tot een beter bruikbaar instrument om scenario’s uit te werken. Aan de deelnemende corporatieprofessionals is gevraagd om een rol als CO2-coach te vervullen voor andere corporaties. Dat blijkt makkelijker gezegd dan gedaan, omdat bij veel corporaties noodgedwongen de capaciteit ontbreekt. Wij zien hier nog wel een rol voor de energieambassadeurs van Huren met Energie weggelegd.

Welke tools zijn zeer bruikbaar en welke zou je wensen als instrument bij het verduurzamen van het vastgoed naar CO2-neutraal?
De dingen die ik ook al noemde bij de vraag over samenwerking zijn zeer welkom. Het nadeel van de (verbeterde versie) van de routekaart is en blijft dat alleen CO2-energie neutraliteit financieel in beeld gebracht wordt. Er zal altijd dus ook nog een andere integrale doorrekening gemaakt moeten worden, om conclusies ten aanzien van de financiële haalbaarheid te kunnen trekken.

Hoe past energieneutraal in het thema duurzaamheid?
Het thema energie is feitelijk slechts een klein onderdeel van duurzaamheid. Denk ook bijvoorbeeld aan CO2-neutraal en circulair bouwen. Een NOM/EPV woning is verre van CO2-neutraal, laat staan circulair. Maar je kunt echter niet in een keer de hele wereld veranderen.

Hoe neem je een hele organisatie mee bij een energie verduurzaming? En waar begin je?
Dat doe je stap voor stap. Beperk je tot hoofdlijnen en hou het zo simpel mogelijk. Probeer bijvoorbeeld niet het verschil duidelijk te maken tussen berekeningssystematiek zoals EPC/EPA en NzEB. En organiseer informatiebijeenkomsten via Aedes, RVO, Huren met Energie of Platform31.

Waarin heeft het programma Huren met Energie meerwaarde gehad?
Het is gebleken dat het resultaat van het eerder genoemde onderzoek ‘van Groen naar NOM’, waardevolle input gaf bij het opstellen strategieën ten behoeve van routekaarten. Dat geldt niet alleen voor KleurrijkWonen maar sectorbreed. Deze investering van Huren met Energie en SBR heeft dus duidelijk een toegevoegde waarde gehad.

Achtergrond

De afgelopen jaren gingen woningcorporaties intensief aan de slag met duurzaamheidsopgaven. Veel corporaties kregen daarbij ondersteuning vanuit het programma Huren met Energie. Samen met een aantal corporaties en de EnergieAmbassadeurs kijken we terug op de inspanningen en behaalde resultaten op hun weg naar een CO2-neutrale toekomst. Hierover publiceren we korte interviews op Huren met Energie. Begin 2018 publiceren we een bundeling van deze ervaringen.

Niek Habraken
Niek Habraken